Oefenen met problemen oplossen

Coping is de manier waarop je met stress en problemen omgaat. Er zijn verschillende manieren van coping, en uit onderzoek blijkt dat wanneer je goed met problemen kunt omgaan je minder snel last krijgt van psychische problemen. In dit artikel zal ik meer informatie geven over de verschillende copingstijlen en geef ik tips om beter met stress en problemen om te leren gaan.

In een mensenleven kun je voor veel problemen komen te staan, kleine maar ook grotere problemen. De oplossing kan soms ver weg lijken en emoties kunnen je in alle hevigheid overvallen. Wanneer je geen goede manieren hebt ontwikkeld om met stress of problemen om te gaan kun je last krijgen van verslavingen. Deze brengen je tijdelijk even weg uit de misère, maar zorgen niet voor een oplossing en geven op de lange termijn meer problemen. Anderen hebben juist meer de neiging om te gaan snoepen of te gaan snaaien. Op de korte termijn geeft dit een goed gevoel, maar op de lange termijn kan dit voor overgewicht zorgen en een gebrek aan energie en schuldgevoelens. Ook is er een groep mensen die juist afleiding gaat zoeken in TV kijken, (mobiel) internetten of teveel werken. Hierdoor kunnen sociale contacten in het gedrang komen en haal je minder voldoening uit je leven dan zou kunnen.

Aangezien problemen ook bij het leven horen, is het nuttig om adequaat hiermee om te kunnen gaan. Dit vergroot je veerkracht en het zelfvertrouwen om met problemen om te kunnen gaan. Je kunt je probleem oplossende vermogen met de onderstaande tips vergroten:

 

Stap 1: Definieer het probleem

De eerste stap bij het oplossen van problemen begint bij het in kaart brengen van de moeilijkheid. Probeer allereerst in een zin samen te vatten voor welke vraag of welke kwestie je een oplossing zoekt. Je kunt dit het beste op een papier opschrijven of uittypen, aangezien externaliseren er ook voor kan zorgen dat je het objectiever kunt bekijken en je er dus eerder een oplossing of beslissing bij kunt bedenken. Het helpt vaak niet om het probleem te bagatelliseren en te zeggen dat het allemaal wel meevalt of het niet zo erg is als het lijkt. Je kunt het beter niet kleiner (of groter) maken dan het is, maar het probleem in de ogen kijken zodat je er een passende oplossing voor kunt bedenken.

Stap 2: Waarom en voor wie is het een probleem?

Naast het beschrijven van de kwestie is het ook goed om je af te vragen waarom dit eigenlijk een probleem is. Is dit bijvoorbeeld zo omdat het je een naar gevoel geeft, omdat het vervelende gevolgen kan hebben, omdat je bepaalde vaardigheden mist of omdat de omgeving hier kritiek op heeft. Tevens kun je je afvragen of het echt jouw probleem is, of eerder het probleem van iemand anders. Problemen oplossen vergt energie en motivatie, die je alleen kunt opbrengen als je hier zelf ook iets voor wilt en kunt doen. Vraag jezelf ook eens af of dit nog steeds een probleem voor je zal zijn over een maand, jaar of vijf jaar.

Stap 3: Bedenk (alle) oplossingen

Nu komt het leuke gedeelte.. Bedenk zoveel mogelijk oplossingen. Probeer in eerste instantie zelfs de ideeën op te schrijven die je zeker niet zult uitvoeren. Misschien zorgen die weer voor nieuwe gedachten die wel praktisch uitvoerbaar zijn. Zet maar even voor deze oefening je kritische bril af en denk in mogelijkheden. Merk je dat je nog teveel last hebt van negatieve emoties en rampgedachten? Zoek dan steun bij vrienden/familie. Anderen kunnen vaak meedenken met oplossingen en het vertellen van je verhaal haalt vaak de scherpe randjes van het probleem weg.

Stap 4: Kies een oplossing

Deze stap is vaak de moeilijkste van allemaal, want hoe kies je nu een goede oplossing voor je probleem. Je kunt dit bijvoorbeeld doormiddel van de beslissingsmethode doen. Hiermee weeg je de voordelen en nadelen af van een paar mogelijke oplossingen en neem je een beslissing die op basis van je ratio en gevoel goed voelt. Soms bestaat er geen perfecte oplossing en moet je het doen met de beste die er mogelijk is. Weeg ook je mogelijkheden qua financiering, vaardigheden en contacten mee. Soms lijkt een oplossing ideaal, maar mis je nog bepaalde factoren waardoor het praktisch niet uitvoerbaar is. Ten slotte is niet kiezen ook een keuze, dus neem deze ook mee in je beslissing.

Stap 4: Geen oplossing mogelijk? Accepteer dit!

Voor sommige problemen is (nog) geen oplossing te bedenken en komt het erop neer dat je er voor nu in moet berusten en je moet accepteren dat het zo is. Moeilijker gezegd dan gedaan? Zeker weten! Maar gelukkig kan mindfulness je helpen. Lees bijvoorbeeld eens mijn artikel over het mindful genieten van de herfst, of neem contact met mij op om een afspraak te maken en de complete 8-weekse training te doorlopen.

Stap 5: Voer je plan uit en evalueer je voortgang

Voor toekomstige problemen is het goed om tussendoor en na afloop van de uitvoering te evalueren hoe het is gegaan. Soms kunnen oplossingen langer de tijd nodig hebben of in kleinere stappen opgedeelt worden. Dit helpt om het overzicht te houden en gemotiveerd te blijven. Positieve zelfaffirmaties zoals “Het gaat me lukken!”, “Ik ben sterk en kan dit oplossen” of “Voor elk probleem bestaat een oplossing” kunnen je positiviteit en een duwtje in de goede richting geven. Vind je het nog steeds eng of ervaar je weerstand om tot actie over te gaan? Probeer dan eens in gedachten je plan ten uitvoering te brengen en obstakels waar je bang voor bent te overwinnen. Je hersenen kennen het verschil namelijk niet tussen wat echt gebeurd en je gedachten. Ook kun je bedenken wat je tegen een goede vriend/vriendin zal zeggen om hen te motiveren. Oh ja, en je mag best trots op jezelf zijn als je het probleem eigenhandig hebt opgelost. Een beloning voor je harde werken kan ook geen kwaad.

Vraag om hulp als het je niet lukt

Hulp zoeken is zwak? Integendeel! Het is juist sterk om je problemen te tekortkomingen in te zien en hier iets aan te willen veranderen. Hulp zoeken is voor velen een grote stap, en sommigen zullen daarom nooit hulp zoeken bij anderen of een afspraak met een psycholoog maken. Hierdoor blijf je misschien tegen dezelfde problemen aanlopen en kun je nooit leren om dingen zelf op te lossen. Therapie kan veel inzicht geven in jezelf en je vaardigheden leren om in de toekomst beter met problemen en stress om te kunnen gaan. De eerste stap is vaak moeilijk, maar het is wel een grote stap richting een oplossing!


Vrije oefeningen